ADHD op het werk
ADHD wordt door steeds meer bedrijven omarmd. Een set eigenschappen die op het werk onmisbaar is voor een team.
Toch kan ADHD op het werk je af en toe best in de weg zitten.
Neem die werkplek waar de afleiding op loer ligt. Die eindeloze vergaderingen volgepropt met saaie slides en eindeloze betogen. Maar zelfs iets simpels als een openstaand raam naast een drukke weg of een collega die even een vraag komt stellen kunnen je afleiden van de taak waar je mee bezig was.
Dat je gedachten snel afdwalen is bekend bij mensen met ADHD en misschien wel een van de grootste problemen die mensen met ADHD in hun werk ervaren.
Samen op zoek naar verbinding
Meten is weten
Meer dan eens wordt er gestuurd op getallen en data. Als gevolg hiervan zijn steeds meer executieve functies vereist voor het vervullen van een functie. Denk hierbij aan het maken van planningen, rapportages, dag rapporten, budgetten en andere administratie werkzaamheden.
Voor veel mensen met ADHD is de gedachte aan het vervullen van dit soort taken voldoende om de alle energie uit hun lijf te zien weglopen. Velen hebben namelijk een beroep gekozen waar deze taken nu juist geen of slechts een minimale vereiste waren. Bijvoorbeeld medewerkers in de zorg, het onderwijs of bij de politie hebben hun taken steeds meer zien veranderen. De tijd op straat, in de klas, of aan het bed die overblijft na het uitvoeren van de verplichte executive taken staat meer mensen tegen. Hierdoor zien we dat steeds meer medewerkers met ADHD op het werk klem komen te zitten. En helaas als gevolg hiervan uitvallen met overspannenheid, burn-out klachten of zich gedwongen voelen op zoek te gaan naar een andere baan.
Repeterend werk
Een andere probleem voor mensen met ADHD is dat in veel bedrijven functies steeds verder uitgekleed. Het doel is een zo hoog mogelijke efficiency. Dit leidt vaak tot repeterend werk. Dit zal voor vele mensen prima werken, echter voor veel mensen met ADHD kan dit een ware nachtmerrie zijn. Het uitkleden van functies kan inhouden dat het takenpakket wordt vereenvoudigd. Het gevolg kan zijn dat de uitdaging wegvalt en een baan ineens als saai wordt ervaren door iemand met ADHD.
Een veel gehoord probleem onder mensen met ADHD is dat ze vervolgens snel verveeld raken en een bore-out op de loer ligt.
Juist die dagelijkse afwisseling geeft een medewerker met ADHD de mogelijkheid om zich naast de motiverende taken ook op de minder motiverende taken te richten. Zeker als de energie gevers niet langer tot het takenpakket behoren kan dit leiden tot minder plezier in het werk. En in sommige gevallen zelfs ten koste gaan van je zelfvertrouwen, je energie en zelfbeeld. Maar ook kan dit leiden tot fysieke problemen met je spijsvertering, hoofdpijn en slapeloosheid.
Projectmatig werk, functies waar veel afwisseling in zit passen dan ook zeer goed bij mensen met ADHD. Regelmatig van werkgever of functie wisselen of als ZZP-er aan het werk is voor hen dan ook een logische stap.
Dit komt omdat we anders denken (neurodivergent brein) en vanwege dit a-typische brein soms compleet uit onverwacht hoek komen. Althans voor mensen die rondlopen met het zgn. “normale” (aangepaste) brein. Juist omdat we als samenleving zijn ingericht op het “doe maar normaal” brein (neurotypische brein) kan dit verschil leiden tot onbegrip en zelfs conflicten op het werk.
Toch zijn er veel werknemers met ADHD die prima op hun plek zitten bij hun werkgever. Hier is vaak een match gevonden tussen de ADHD eigenschappen van de medewerker en de behoefte (functie) binnen het bedrijf.
Op deze webpagina ADHD op het werk vind je tips en voorbeelden van ADHD eigenschappen die je mogelijk zelf hebt, die jou uniek maken en op je werk prima kunt inzetten.
Loop je tegen bovenstaande uitdagingen of andere ADHD uitdagingen aan ga in gesprek met je werkgever. Misschien zijn er binnen jou bedrijf mogelijkheden om je kwaliteiten in te zetten op tijdelijke projecten. Denk aan een verbeter of verander project. Als voorbeeld, product introducties, innovatie programma’s, optimaliseren van een productie proces. Maar ook door in te vliegen als crisis manager in de zorg of op meerdere locaties te gaan werken. Misschien een dag thuiswerken afwisselen met werken op kantoor. Of al eens nagedacht op 2 of 3 compleet andere banen te gaan doen. Als voorbeeld, Maandag als kapper, dinsdag en woensdag als activiteiten begeleider en op zaterdag als DJ.
Probeer uit je comfort zone te stappen en op zoek te gaan naar wat jou te gek lijkt.
Het doel van de pagina ADHD op het Werk is om inzicht te krijgen in wat we voor elkaar op de werkvloer kunnen betekenen.
Aanpassingsvermogen
Aanpassingsvermogen is een mooie ADHD eigenschap die mogelijk al vroeg in de jeugd is ontstaan.
Als mens zijn we altijd bezig met wie of wat vormt een gevaar voor mij.
Dit hebben we overgehouden uit de tijd dat we moesten beoordelen iets een of iemand of iets een gevaar voor ons zou kunnen betekenen. Dit is een onderdeel van ons DNA.
Het aanzien van een T-Rex voor een knuffeldier was nogal dodelijke vergissing in de prehistorie.
Maar ook moest je op je hoede zijn of andere volkeren het wel goed met je voorhadden.
Zelfs het eten van een verkeerde plant kon dodelijk zijn. Tegenwoordig is het op je hoede zijn steeds minder noodzakelijk. We laten steeds minder aan het toeval over. Het gevolg is dat we iedere afwijking van wat als normaal beschouwd wordt wordt opgemerkt en wordt beoordeeld.
Algemeen gewenst gedrag wordt gevangen in regels en procedures. Met de bijbehorende verslaglegging, rapportages en verantwoordingsstaten.
Deze regeldruk en administratieve rompslomp kan ervoor zorgen dat de medewerker met ADHD op het werk soms vastloopt. Niet omdat deze persoon niet geschikt is voor het vak maar vanwege de administratieve handelingen die er plots bijkomen.
ADHD aanpassingsvermogen
Mensen met ADHD worden vaak hun hele leven door hun omgeving gewezen op dingen die zij anders zeggen of doen. Veelal is deze feedback niet positief. Omdat dit nogal een impact kan hebben op je zelfbeeld hebben mensen met ADHD sterke voelsprieten ontwikkelt.
Hierdoor zijn ze vaak extra gefocust hoe hun omgeving op hen reageert.
Een blik, een verkramping van spieren, een zucht of een verandering van toon of hapering van een stem kan hen al voldoende informatie geven. Steeds op hun hoede en hierdoor in staat snel reageren.
In de prehistorie was deze eigenschap onmisbaar om te kunnen overleven.
Tegenwoordig gaat het gelukkig niet dagelijks meer om leven en dood situaties. Uiteraard zijn er uitzonderingen, werk je bij de brandweer, de politie of in het leger zul je hiermee vaker geconfronteerd worden dan wanneer je op kantoor werkzaam bent.
Andere beroepen waar aanpassingsvermogen zeer gewenst is en veel mensen met ADHD voor kiezen zijn banen in de zorg, het onderwijs of als zelfstandig ondernemer.
In deze beroepsgroepen is deze ADHD eigenschap helpend en zal de ADHD-er deze eigenschap zeker inzetten.
Waar zet jij deze eigenschap in?
Kijk in je eigen werk eens naar waar deze ADHD eigenschap jou helpt, als je bovenstaande bij jezelf herkent?
Deze eigenschap zou je ook best soms in de weg kunnen zitten neem ook dit mee.
Wanneer is deze eigenschap voor jezelf of je werkomgeving minder prettig?
Bouw op tijd rust in!
Werkgevers, zijn zuinig op hun medewerkers. Dit is hun kapitaal en de gevolgen voor het bedrijf als medewerkers langdurig of met regelmaat uitvallen kunnen grote impact hebben. Niet alleen op het bedrijfsresultaat maar ook op andere medewerkers die mogelijk een stapje harder moeten lopen om het werk gedaan te krijgen.
Ervan uitgaande dat een werkgever zuinig is op zijn personeel is het belangrijk de medewerker met ADHD te behoeden voor overbelasting.
Wanneer medewerkers met ADHD zich vol op een klus of project storten komen ze in een zgn. hyperfocus.
Hyperfocus, is een intense vorm van mentale concentratie waarbij iemand volledig op gaat in zijn werk, een taak of onderwerp.
Het gevaar van deze hyperfocus schuilt in het feit dat medewerkers met ADHD hier zo in op gaan dat ze zichzelf kunnen vergeten.
Een medewerker die helemaal aanstaat is voor iedere werkgever een droom die uitkomt en een van de redenen om een neurodivergent brein met bijvoorbeeld ADHD in je creatieve team te hebben. De productie vliegt omhoog, de sfeer is opperbest, de salesgetallen gaan door het dak en het ene nieuwe idee na het andere komt op tafel.
Maar let op, zoals iedere auto of machine af en toe preventief onderhoud nodig heeft hebben wij mensen dit ook nodig. Velen noemen dit weekend of vakantie en laden hier voldoende op. Iemand met ADHD in de hyperfocus modus kan dit niet altijd zelf goed inschatten. Een lege of zelfs kapotte batterij ligt dan op de loer.
Blijf alert, en zorg voor een juiste balans tussen energie verbruik en het op tijd opladen van de batterij. Een accountability partner, mentor of buddy die met regelmaat contact heeft met de medewerker kan een preventieve oplossing zijn.
Praktisch is het goed met regelmaat even van het werk af te gaan. Stukje lopen, lunchen of een kop koffie en een praatje om even bij te tanken zijn eenvoudig toepasbare oplossingen. Denk ook aan het wat later starten na een nacht doorhalen of een dag vrijaf geven.
Wees je samen bewust van wat je van elkaar kan en mag verwachten en ga in gesprek met elkaar. Vaak zijn oplossingen simpel toe te passen zonder dat dit ten koste gaat van productiviteit of grote investeringen met zich meebrengen.
Aanvoelen van de ruimte
Velen hebben het vermogen om letterlijk aan te voelen wat de sfeer in een kamer is door in te tunen op de mensen in de ruimte.
Als voorbeeld:
Ken je dat, zo’n verjaardagsfeestje in een kringetje waar geen energie in zit. Of een vergadering gebracht door een monotone stem die je door een oneindige hoeveelheid slides met tekst praat. Er lijkt geen einde aan te komen. En je zegt letterlijk tegen jezelf zegt, deze tijd krijg ik nooit meer terug.
Nog voordat je in slaap sust maar jij die grap, creatieve opmerking of stel jij die vraag die de boel op scherp zet. Zodat er letterlijk wat gebeurd in die ruimte. Dit kan verbazing zijn, lachen, irritatie, verbazing, instemming of wat anders maar je aanwezigheid is opgemerkt. Jij hebt het vermogen om dit te doen. Als je dit op de juiste manier weet in te zetten wordt het een hele waardevolle eigenschap.
Neem een goede DJ, die met iedere plaat die wordt opgezet voelt hoe deze door het publiek wordt ontvangen. Is het publiek al toe aan een versnelling of moet er wat gas worden terug genomen. Het opbouwen van een set en deze gedurende de show zo aan te passen dat het publiek letterlijk voelt dat het niet meer te stoppen is en wordt meegenomen.
Dit aanvoelen is ook zeer helpend als je bijvoorbeeld een verkoopgesprek moet voeren. Of wanneer je moet aanvoelen hoe je een ander soort boodschap het best kunt brengen. Denk bijvoorbeeld eens aan de volgende beroepen. Misschien ben je zeer geschikt als leraar, accountmanager, psycholoog, politieagent, maatschappelijk werker, jeugd begeleider, mediator of als HR manager.
Ook is deze eigenschap helpend bij het het geven van een voordracht, presentatie of bij het afnemen van een interview.
Iemand met deze ADHD eigenschap voelt vaak perfect aan wat de ruimte of het publiek nodig heeft. Is het een lach, een grap of juist absolute stilte.
Geen wonder dat veel acteurs, musici, cabaretiers of andere performers ADHD hebben. Zij hebben gebruik gemaakt van ADHD als hun kracht.
Bedenk je eens wat de waarde is van iemand die voelt wie die dag misschien wat extra aandacht nodig heeft op het werk.
Maar ook wie er zenuwachtig, boos, verdrietig of juist erg vrolijk is. Wie is erin zichzelf gekeerd is of juist vol energie en klaar om te knallen.
Volg je gevoel en kijk of je dit herkent en als kracht kunt gaan inzetten.
En beste werkgever, mocht je zelf deze eigenschap niet hebben, geen probleem. Kijk wie er in jou team zit met deze eigenschap en doe er je voordeel mee.
ADHD aan het werk op de werkvloer 
We zijn nu eenmaal allemaal verschillend. Ondanks alle drukte op de werkvloer zouden wat meer in elkaars wereld moeten stappen. Letterlijk tijd nemen een kijkje te geven in wat er gebeurt in je hoofd. Leren waar we van elkaar verschillen, en wij we elkaar kunnen versterken. Ook als je geen ADHD hebt is dit trouwens zeer waardevol.
Als werkgever is het essentieel je medewerkers in hun kracht te zetten.
Dit voorkomt verloop, ziekte maar nog belangrijker kan bijvoorbeeld je innovatiekracht en creativiteit vergroten.
Kritiek
Voor veel mensen met ADHD-er komt kritiek vaak extra hard binnen.
Op het werk kan bij iemand met ADHD die ene kritische opmerking tijdens een beoordelingsgesprek nog lang nawerken. Maar ook de ontwijkende blik in de gang, een vermaning tijdens een vergadering om stil te zijn. Dit kan soms een uur, dag of zelfs weken in het hoofd blijven zitten. Het van allerlei kanten bekijken van de betreffende situatie kan de persoon letterlijk doen verlammen.
Het vervelende is dat de rest van het gesprek dat best zeer positief kan zijn geweest niet blijft hangen. De aandacht wordt volledig gevestigd op dat ene negatieve of stukje opbouwende kritiek. Het gevaar ontstaat dat je werkgever, collega of klant tevreden van tafel gaat en jij achterblijft met een knoop in je maag. Dat is natuurlijk erg jammer, want zo was de opmerking hoogstwaarschijnlijk niet bedoeld.
Blijf niet met dit gevoel zitten maar kom terug op het gesprek en de opmerking en vraag om helderheid. Zo worden dingen niet groter dan ze zijn.
Als werkgever zou je enkele dagen na een dergelijk gesprek nog eens kunnen teruggrijpen op het gesprek. Zeker als je weet dat op het werk bij een werknemer met ADHD dit een een rol speelt kan dit zeer gewenst zijn.
Navigatie
Een voordeel van ADHD op het werk is dat je veel dingen in je omgeving waarneemt. Vaak meer dan de neuro typische personen in het bedrijf. Veelal ben je goed in staat deze uitdagingen te definiëren en hier mogelijke oplossingen voor te verzinnen. Een valkuil kan zijn dat door je enthousiasme de hoeveelheid op te lossen problemen je eigen max. werkgeheugen capaciteit overstijgt. Zorg er daarom voor dat je de uitdagingen oppakt die bij je eigen taken horen.
Stem regelmatig af met je leidinggevende of werkgever wanneer je ervaart dat je teveel op je bordje hebt liggen.
Misschien omdat je net iets te vaak de hulpvraag met ja hebt beantwoord.
Heb je tijdelijk extra capaciteit, prima dan kun je best eens een collega helpen. Maar pas op dat je dit niet voor iedereen of voor elke afdeling wilt gaan doen. Weet men eenmaal dat jij hulpvaardig bent, weet men je snel te vinden. Voor je het weet ben je 2 functies of meer aan het doen. Leer NEE te zeggen! En probeer het gevoel los te laten dat je anderen teleur stelt.
Wees je er bewust van dat hulpvaardigheid en geen nee kunnen zeggen een gevaarlijke combinatie voor je kan zijn wanneer je je hier niet bewust van bent. Voor je het weet is je werkgeheugen zo vol dat je geen enkele taak meer kunt uitvoeren totdat de rust weer keert.
Als leidinggevende is het goed om duidelijk de taken en verantwoordelijkheden van je werknemer af te bakenen en deze te bewaken. Zeker als de medewerker dit vanuit enthousiasme even zelf niet lukt. Zorg wel dat de taak een mate van vrijheid geeft zodat de taak niet verstikkend of te repeterend wordt.
Uitstelgedrag op het werk
Bij iedere baan zitten taken die behoren bij je functie maar die je liever vandaag als morgen ziet verdwijnen. Uitstelgedrag ligt dan op de loer.
Ook de mensen met een neuro typisch brein zal dit gevoel herkennen en hiervan hinder ondervinden. Iemand met ADHD en dus met een neuro divergent brein kan letterlijk geparkeerd worden.
Toch heeft het ADHD brein een bijzondere compensatie hierop gevonden.
Wanneer een medewerker met ADHD iets doet wat inspireert, motiveert en als inspirerend ervaren wordt dan stimuleert dit de hyper focus.
Deze medewerkers met ADHD zijn op het werk dan in staat volledige gefocust meerdere dingen tegelijk te managen. Hierdoor vergeten ze soms zelf te eten, een bak koffie te nemen of even van het werk af te gaan.
In dit soort periodes lijkt absoluut niets hen te kunnen stoppen. Dit leegte kan variëren van uren, dagen of weken en bij sommigen zelfs langer.
De productiviteit en output zijn dan zo hoog dat voor de koffie van 10:00 de werkzaamheden van die dag al af zijn. Op andere momenten lijkt het onmogelijk je op 1 taak te kunnen concentreren. Velen zullen daarom geneigd zijn deze taken voor zich uit te schuiven.
Zolang de gewenste deadlines gehaald worden is er vaak niet zoveel aan de hand. Echter wanneer deadlines gemist worden zal je werkgever hier in meer of mindere mate schade van ondervinden. Dit kan zelfs leiden tot conflicten tussen je werkgever en jezelf.
Het is zaak om dit bespreekbaar te maken.
Mogelijk is een tijdelijke aanpassing van de taak of functie een optie of is het mogelijk om deze taak wat te spreiden over een langere periode en mogelijk naast de meer energie gevende taken kan bestaan. Het af kaderen van een bepaalde tijd voor deze taak zou ook een optie kunnen zijn.
Innovatie en out of the box denken
ADHD op het werk kan ook op het innovatieve of het creatieve vlak voordelen bieden.
Ben je creatief en in staat om out of the box te denken. Is dit een mooie eigenschap wanneer het op zoek gaan naar innovatieve oplossingen voor het bedrijf of je afdeling noodzakelijk is om te overleven.
Dit kan het ontwikkelen van een nieuw product zijn, het verzinnen van een nieuwe reclamecampagne. Maar denk ook aan het aanboren van een nieuwe markt of het oplossen van interne vraagstukken zijn.
Heb je mensen aan boord die dit goed beheersen, stimuleer deze creatieve breinen in je bedrijf dan met regelmaat. Dit is mits extra gereedschap om de competitie voor te blijven, efficiency slagen te maken of een ontstane crisis succesvol door te komen.
De ADHD-er met deze specifieke eigenschap gaat AAN op dit soort uitdagende puzzels. Realiseer je dan wel dat niet ieder idee gelijk 100% het doel zal raken, uitzonderingen daargelaten natuurlijk.
Note: Laat tijdens een brainstorm sessie alle ideeën de revue passeren en probeer als toehoorder niet gelijk alles plat te slaan. Zorg voor een omgeving waar het veilig is dat deze mensen zich kunnen uitspreken en waar creativiteit gestimuleerd wordt.
Hyperfocus
De hyperfocus, de ADHD kracht die iedereen wil controleren.
Wanneer je iets doet wat je echt leuk vindt, uitdaagt en waar je voldoening van krijgt lijkt het alsof de tijd stilstaat. Denk hierbij aan iets wat je super tof vindt om te doen. Dansen, muziek maken, schrijven, sporten, fotograferen, schilderen, beeldhouwen zomaar voorbeelden van activiteiten waar mensen volledig in op kunnen gaan.
Sommigen hebben hier zelfs hun beroep van gemaakt. Letterlijk van hun hobby hun werk gemaakt. Vaak komt er dan meer bij kijken waardoor de hobby op werk begint te lijken.
Nu hoop ik dat je doet wat je leuk vind. De praktijk wijst helaas uit dat velen van ons slechts gedeeltes van ons werk als leuk, uitdagend en inspirerend ervaren. Toch zijn er ongetwijfeld onderdelen in je werk die je hyperfocus aanwakkeren.
Investeer als werkgever in je mensen. Probeer uit te vinden wat ze tof vinden om te doen en wat ze graag willen leren. Kijk of je dit soort interesses in je bedrijfsvoering kunt inpassen. Dan heb je letterlijk goud in handen.
Ga op zoek naar die bloemist, amateur fotograaf, tekst schrijver, klusjesman in je bedrijf.
Hyperfocus, gunstig of ongewenst ?
Die hyperfocus is heel erg tof maar wees je ook bewust van de mogelijke valkuilen.
Wanneer medewerkers in hun hyperfocus zitten, letterlijk AAN staan vragen ze enorm veel van hun lichaam in het bijzonder van hun hersenen.
Hierdoor vergeten ze soms te eten of een bak koffie te nemen of even van het werk af ter gaan door een wandeling te maken.
Op dit soort dagen lijkt absoluut niets hen te kunnen stoppen.
De productiviteit en output zijn dan zo hoog dat voor de koffie de werkzaamheden van die dag al af zijn. Deze medewerkers komen dan letterlijk niet los van hun taak. Vaak zijn medewerkers hier dan ook ’s nachts nog bezig met de taken waar ze zo op aangaan. Slapen slecht, kort of onderbroken.
Na een dergelijke periode heeft het lichaam letterlijk tijd nodig om even op krachten te komen. De batterij is dan even leeg en moet worden opgeladen.
Zolang de gewenste deadlines gehaald worden is er vaak niet zoveel aan de hand. Realiseer je als werkgever dat dit niet de output is dit je dag in dag uit van de werknemer kan en mag verwachten. Als werknemer met ADHD is het zaak dit van jezelf te leren herkennen. Je kunt bijvoorbeeld een wekker zetten om van je werk af te gaan, een lunch afspraak te plannen of jezelf te trakteren op een wandeling in de natuur. Ook sporten is erg goed om je focus even te verleggen. Liefst op vaste dagen in de week, om te voorkomen dat je afzegt omdat je zo druk bent.
Als werkgever en werknemer een beetje op elkaar passen, voorkomt dit conflicten en uitval als gevolg van overbelasting.
Het is dus zaak dit bespreekbaar te maken.
Voordeel van het herkennen van hyperfocus
Note: Zorg dat je dit regelmatig bevraagt, net als je bedrijf veranderen ook hun interesses door de tijd heen.
Het ADHD brein werkt anders
Mensen met een zgn. neurodivergent brein worden door mensen met een neurotypisch brein als anders beschouwd. Mensen met een neurodivergent brein hebben o.a. ADHD, autisme, dyslexie, discalculie etc. Bij sommigen is er zelfs sprake van meerdere smaken uit dit pretpakket.
Omdat deze groep afwijkt van de norm wordt vaak gesproken over een stoornis. Simpelweg omdat deze groep zich anders gedraagt en denkt dan wat gebruikelijk is. Zeker als je dit afzet tegen de norm die door de meerderheid van de mensen met een neurotypisch brein gesteld is.
Hierdoor worden deze mensen vaker aangesproken op hun gedrag en denkwijze. Dit is veelal en vaak helaas niet altijd positief.
Dit resulteert dan vaak in negatieve opmerkingen van ouders, leraren, trainers, familieleden of buren.
Doe is rustig! Gedraag je! Zit eens stil! Bemoei je er niet mee! Hou je er eens buiten! Wacht op je beurt! Je bent raar! Wat ben jij druk!
Voor de ADHD-er en in het bijzonder de hyperactieve medemens is dit helaas vaak dagelijkse kost.
Maar ook de inactieve ADHD-er komt er vaak niet zonder negatieve reactie vanaf. Wat zit je nu weer te dromen! Die is bijzonder! Wat ben je saai! Val je niet in slaap! Let je wel op! Waarom reageer je niet!
Wanneer je steeds worden gecorrigeerd kan dit een enorme impact hebben op je zelfbeeld. Veel mensen worden onzeker. Ze bedoelen er geen kwaad mee, het is nu eenmaal hoe ze geprogrammeerd zijn.
ADHD en arbeidsconflict
ADHD op het werk zal voor veel medewerkers geen problemen geven.
Echter waar mensen samenkomen bestaat altijd een risico op conflicten.
Tussen werknemer en werkgever maar ook tussen collega’s onderling.
Soms kunnen deze conflicten ADHD gerelateerd zijn.
Duidelijkheid geven en met elkaar in gesprek gaan is dan essentieel.
Maak duidelijk hoe jij dingen ervaart, waarneemt of voelt. Vergeet ook niet te luisteren hoe de ander de situatie heeft ervaren.
Helaas is het zo dat arbeidsconflicten soms zo hoog kunnen oplopen dat de hulp van een expert gewenst is.
Dit kan een ADHD coach, HR medewerker of een collega zijn ook kan de hulp van een onpartijdige mediator bijdragen aan een oplossing zijn.
Het doel moet altijd zijn om misverstanden te voorkomen of weg te nemen. En daarnaast inzicht te geven hoe de ander denkt. Uiteindelijk is zowel de werknemer als de werkgever gebaat bij een prettige werk relatie.
Mail naar info@adhdisfantastisch.nl mocht je eens willen sparren of dit voor jou situatie een oplossing kan zijn. We nemen dan zo snel mogelijk contact met je op.
De kracht van positief coachen bij ADHD op het werk
Positief coachen wil niet zeggen dat je alles moet bedekken onder een dikke laag pluche en dat je geen opbouwende feedback mag geven.
Er gelden binnen ieder bedrijf regels(denk aan veiligheid) waarbij nooit concessies gedaan mogen worden, anders gebeuren er ongelukken.
Maar zeg nu zelf als je teleurgesteld bent omdat je op je werk een fout hebt gemaakt, of iets niet goed hebt ingeschat heeft het dan zin om dit er nog een keer extra komt inwrijven? Zeker wanneer je je hiervan reeds bewust bent?
Voorbeeld uit de sport
Spits gaat alleen op de keeper af, speelt deze met een grandioze beweging uit en wil schieten om te scoren. Struikelt over een graspolletje en schiet de bal huizenhoog over.
- Wat denk je….. zit deze speler op je kritiek te wachten?
- Hoeveel druk zit er op deze speler bij ieder vervolg actie na deze kritiek?
- Hoe zou een medespeler of coach dit anders kunnen oplossen?
Hoe werkt dit bij ADHD
Vaak bij het ervaren van afkeur of gevaar gaat ons brein in een vecht, vlucht of bevries modus. Bij mensen met ADHD is dit vaak al zo ingeprent vanuit negatieve ervaringen vanuit het verleden dat ze hier extra gevoelig voor zijn. Hun hoofd ervaart in dit soort situaties soms zoveel prikkels en kan deze niet allemaal tegelijk verwerken met als gevolg dat het hoofd vol stroomt. Ze weten dan even niet goed hoe te reageren en dit kan dan leiden tot niet algemeen acceptabel gedrag.
Wat niet doen
Het heeft op zo’n moment vaak geen enkele zin op dan ook op dit gedrag nog eens te gaan reageren met verdere verwijten. Deze persoon is dan letterlijk even de weg kwijt en wil de situatie die dreigt te ontstaan vaak ook niet. En heeft hier soms oprecht even geen controle over. Soms geven ze ook letterlijk aan laat mij maar even om ruimte voor zichzelf te creëren om tot zichzelf te komen.
Wat is helpend
Soms helpt het dan om even rust te pakken door een bak koffie te nemen, een blokje om te gaan. Ook is meditatie, een ademhalingsoefening of sporten vaak goed om even tot jezelf te komen.
TIP: Geef als werkgever of als collega deze ruimte of tijd die nodig is. Zorg ervoor dat ondanks de reactie die soms best heftig kan zijn om de situatie niet verder te laten escaleren door emoties van beide kanten verder te laten oplopen.
Toon begrip voor de staat waarin iemand zich verkeert en help om deze persoon hieruit te krijgen.
Evalueer
Neem vervolgens op een rustig moment als alles is bedaard samen met de werknemer de situatie nog eens door om te kijken hoe jullie hiervan kunnen leren. Maar let hierbij niet alleen op het bewuste werk maar ook op het moment waarop de knop omging en de situatie teveel werd. Dit leren herkennen en hierop preventief te leren acteren is pure winst.
Ambassadeur van je bedrijf
Juist een beetje begrip zorgt ervoor dat de werknemer zich gerespecteerd en veilig voelt. Dit zal leiden tot een nog groter gevoel van verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Ultiem wordt je als werkgever dan beloont met alle voordelen van die medewerker met ADHD.
Een positieve en extra gemotiveerde medewerker, vol ideeën, productief, helpend, zorgend voor een goede sfeer waar iedereen zich gezien en gehoord voelt.
Geef niet op
Net als vroeger op school leert iedereen anders. Bij de ene werknemer zal na 1 keer uitleg de taak goed worden uitgevoerd bij de andere is hier misschien meer herhaling nodig of een ander soort uitleg.
We weten dat het aanpassen van gedrag vaak meer tijd in beslag neemt. Dit moet inslijten. Neem genoegen met kleine stapjes en vergeet zichtbare verbetering niet te benoemen en te bespreken met de werknemer.
Dit vergroot de betrokkenheid en stimuleert vooruitgang positief.
WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT!
ADHD maakt je bedrijf sterker
Of je nu ADHD hebt of niet maakt eigenlijk niet uit. Werkgever en werknemer kunnen elkaar versterken als ze bereidt zijn naar elkaar te luisteren. Met de huidige tekorten op de arbeidsmarkt is het in de kracht zetten van je medewerkers essentieel om als bedrijf te overleven.
Wat werkt voor jou als werknemer met ADHD goed en waar zit je allergie. Waar heb je behoefte aan? Denk hierbij aan je werkomgeving, de manier van aansturen door je leidinggevende. Passen je taken en verantwoordelijkheden bij jou interesses en talenten.
Probeer hierin ook het standpunt van je werkgever te begrijpen. Er zijn nu eenmaal bepaalde taken waarvoor je bent aangenomen die je als minder uitdagend of inspirerend zal ervaren. Kun je deze vaardigheden aanleren of is het beter deze taken bij een collega onder te brengen.
Wat weet je van elkaar?
Het klinkt als een open deur maar wat weten jullie van elkaar? En dan bedoel ik niet alleen hoe oud iemand is, wat de gezinssamenstelling is, en het adres en functie waarvoor ie is aangenomen.
Als werkgever/leidinggevende echt te snappen wat iedere individuele medewerker kan of welke vaardigheden ze graag wensen te ontwikkelen.
Inventariseer wat mensen in hun vrij tijd doen, waar ze van dromen en welke vaardigheden ze verder willen ontwikkelen.
Maar ook wat er thuis speelt, ziekte, overlijden, scheiding of financiële problemen kunnen grote gevolgen hebben voor het functioneren van een medewerker.
Neurodivergentie op de werkvloer
Het herkennen en erkennen dat ieder brein anders bedraat is vormt een belangrijk deel van vragen die ontstaan op de werkvloer. Je in een ander verplaatsen is essentieel in het voorkomen of oplossen van een conflict op de werkvloer.
Ook als werkgever kan het heel goed werken om open te zijn. Zorgen delen, of dit nu zakelijk is of privé is kan helpen in het rekening houden met elkaar. Heb je als werkgever of leidinggevende zelf ADHD of beschik je over een ander neuro divergent brein type kan het helpen hier open over te zijn. Belangrijk is een veilige omgeving te creëren op de werkvloer om dit bespreekbaar te maken.
“Zorg voor een organisatie waar er sprake is van wederzijds begrip.
Haal waar nodig kennis over in huis die jullie kan helpen elkaar beter te begrijpen.
Dit reduceert de kans op conflicten en vergroot het werkplezier en de productiviteit. “
Hulp bij ADHD op je werk
Wanneer je je medewerker ziet worstelen met ADHD gerelateerde klachten kan het proactief hulp aanbieden als werkgever een belangrijke stap zijn.
Dit kan een externe ADHD coach zijn maar dit kan je ook binnen je bedrijf op lossen.
Denk hierbij aan een HR medewerker of het vormen van een buddy paar (collega’s). Het gaat erom dat deze buddy preventief signalen oppakt en de collega met ADHD hierbij helpt. Een doel kan zijn om op tijd rust in te bouwen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het stimuleren van pauzes en vakanties, een blokje om tijdens de lunch of even van de werkplek af voor een een kop koffie. Maar denk ook aan beter te leren plannen en organiseren van dagelijkse werkzaamheden. Het helpen bij het maken van rapportages en misschien wel het beheren van een agenda.
Zo reduceer je preventief dat werkstress onnodig toeneemt, de medewerker zijn werkzaamheden leuker en prettiger zal ervaren en als kers op de taart wordt de kans op ziekteverzuim kleiner.
Misschien zijn er zelfs meerdere collega’s met ADHD die elkaar kunnen helpen met tips en trucs om de dagelijkse zaken waar ze tegenaan lopen op te lossen. Maak het bespreekbaar.
Ook een bedrijfsarts kan mogelijk uitkomst bieden of hulp bieden bij het vinden van de juiste hulp.
Dopamine, Endorfine, Oxytocine, Serotonine en Cortisol.
Bovenstaande stofjes worden in onze hersenen aangemaakt met als bedoeling “overleven”.
Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de zgn. positieve en negatieve stofjes.
De positieve stofjes Dopamine, Endorfine, Oxytocine, Serotonine zorgen ervoor dat we vooruit willen, nieuwe dingen proberen, nieuwe mensen willen leren kennen, ergens bij willen horen.
Kortom allemaal dingen die noodzakelijk zijn voor het overleven als mensheid. Zonder deze stofjes waren we nooit uit onze grotten gekomen en of hadden we als soort nooit overleefd. Deze stofjes zijn er o.a. verantwoordelijk voor dat we steeds nieuwe uitvindingen doen en onszelf steeds vragen blijven stellen of we dingen nog slimmer kunnen doen. Dit is waarom we ons willen aansluiten bij een vereniging of trots zijn als we onderdeel uitmaken van een bedrijf.
Cortisol is het stofje wat vrijkomt wanneer o.a. ons vecht, vlucht of bevries systeem wordt activeert. Dit is het zgn. stress hormoon. Het maakt ons klaar voor stressvolle situaties.
Cortisol is in overvloed een belangrijke oorzaak van burn-out. Het heeft meerdere functies die gedurende de dag nuttig zijn. Echter wanneer deze zgn. stresshormonen niet op tijd worden afgebouwd en er sprake is van chronische stress kan de functie van dit hormoon verloren gaan. En loop je het risico dat je je lichaam serieus schade aandoet.
VACATURE:
GEZOCHT MEDEWERKER MET ADHD
Een veel gestelde vraag die ik tegenkom is of je wel of niet moet zeggen tijdens een sollicitatie gesprek dat je ADHD hebt of een andere brein uit het neurodivergente pretpakket.
Onderstaande wil ik je graag ter overweging meegeven.
Door het stempel ADHD en of andere aspecten van je brein niet te benoemen maar te beschrijven wie je bent en waar je heel goed in bent voorkom je dat de ontvanger het stempel beoordeelt.
Hieronder een wervend tekstje als voorbeeld hoe jezelf te verkopen.
Wie is er nu niet op zoek naar een creatieve, sociale, energieke, enthousiaste doorzetter.
Een positieve aanjager die ook nog eens hulpvaardig is.
Een werknemer met een neurodivergent brein dat probleemoplossend is ingesteld en in staat is te improviseren en out of the box te denken.
Met dit brein komt een “gratis” hyperfocus modus. Wanneer getriggerd is een werknemer in staat staat razendsnel werkzaamheden uit te voeren en verbanden te zien.
Deze medewerker is dol op deadlines en geniet van afwisseling.
Als je bovenstaande leest weet ik zeker dat er diverse bedrijven zijn die staan te springen om jou als medewerker te willen spreken.
Zorg dat je jezelf verkoopt, je bent geen ADHD maar brengt bovenstaande eigenschappen wel mee.
Je kunt tijdens een gesprek natuurlijk ook aangeven waar je wat minder goed in bent en hoe je hier oplossingen voor gevonden hebt en waar je mogelijk wat hulp zou wensen.
Zo gaat het over de inhoud in plaats van het stempel.
